Blog

Unia Europejska podpisała niedawno historyczną umowę o wolnym handlu z krajami Mercosur, a negocjacje z Indiami – rynkiem o niemal nieograniczonym potencjale konsumpcyjnym – wchodzą w decydującą fazę. Transport żywności – ten temat zyskuje na znaczeniu jak nigdy dotąd. Katalizatorem tych zmian są wielkie przetasowania w globalnej polityce handlowej oraz otwieranie się nowych, potężnych korytarzy transportowych.

Dla polskich przedsiębiorców to jasny sygnał do działania. To ogromne rynki zbytu i źródła surowców, z których nasze rodzime firmy już teraz aktywnie korzystają, sprowadzając egzotyczne owoce czy kawę, a w odwrotnym kierunku wysyłając polskie produkty mleczarskie, mięsne oraz np. jabłka. Możliwe, a wręcz pewne, że w obliczu nowych porozumień ta wymiana stanie się jeszcze intensywniejsza. Dość powiedzieć, że nasz eksport artykułów rolno-spożywczych w 2025 r. osiągnął nowy rekord, wyraźnie przekraczając barierę 58 mld euro.

Fundamenty transportu żywności

Współczesny transport żywności to znacznie więcej niż tylko przemieszczanie ładunku z punktu A do punktu B. To fundamentalny filar globalnego bezpieczeństwa żywnościowego, który wpływa bezpośrednio na jakość produktów trafiających na nasze stoły, koszty handlu międzynarodowego oraz szeroko rozumiane środowisko.

Skala tego wyzwania jest kolosalna. Tylko w 2024 r. wartość unijnego eksportu produktów rolno-spożywczych osiągnęła rekordowe 235,4 mld euro. Wraz z dynamicznym rozwojem handlu zagranicznego pojawiają się jednak istotne wyzwania, o których rzadko mówi się wprost w kontekście czysto biznesowym. Chodzi o marnotrawstwo.

Według danych Food and Agriculture Organization (FAO) z 2023 r., aż 13,2% produkowanej na świecie żywności jest tracone jeszcze na etapie transportu, magazynowania i przetwarzania, zanim w ogóle trafi do detalisty. Kolejne 19% marnuje się na poziomie sprzedaży detalicznej i konsumpcji.

Dla profesjonalnej firmy spedycyjnej te liczby to nie tylko statystyka – to wezwanie do optymalizacji łańcucha chłodniczego i skrócenia czasu tranzytu.

Definicja i zakres importu żywności

Import żywności obejmuje niezwykle szeroką gamę produktów, z których każdy wymaga indywidualnego podejścia logistycznego. Wyróżniamy tu zarówno produkty pochodzenia zwierzęcego, jak i niezwierzęcego. Szczególne znaczenie mają towary wymagające zachowania najwyższych standardów jakościowych, takie jak mięso, ryby, świeże produkty mleczne, a także owoce o krótkim terminie przydatności, jak banany czy cytrusy.

Produkty pochodzenia zwierzęcego, w tym także tłuszcze i oleje odzwierzęce, podlegają najbardziej rygorystycznym procedurom kontroli granicznej. Zgodnie z unijną polityką bezpieczeństwa mogą być one wprowadzane na rynek UE wyłącznie z zatwierdzonych krajów trzecich i konkretnych, certyfikowanych zakładów produkcyjnych.

Import z krajów spoza wspólnoty wymaga więc nie tylko logistycznej precyzji, ale i ścisłej zgodności z certyfikatami zdrowia, które są weryfikowane na każdym etapie podróży towaru.

Labirynt regulacji. Rozporządzenie (UE) 2017/625 i obowiązki importera

Kluczem do sukcesu w międzynarodowym handlu żywnością jest biegłość w przepisach. Najważniejszym aktem prawnym w tym obszarze jest Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625. Ustanawia ono jednolite ramy dla kontroli urzędowych dotyczących żywności, pasz, zdrowia zwierząt oraz dobrostanu roślin.

Importerzy ponoszą pełną odpowiedzialność za to, by wprowadzany towar był bezpieczny dla konsumenta końcowego. Do ich podstawowych obowiązków należy:

1. Zapewnienie granicznej kontroli sanitarnej i weterynaryjnej, co jest niezbędne w przypadku mięsa, nabiału i wielu produktów roślinnych.
2. Zarządzanie dokumentacją cyfrową i fizyczną, w tym posiadanie Wspólnotowego Dokumentu Wejścia (CHED-P dla roślin oraz CHED-A dla zwierząt). Dokument ten stanowi potwierdzenie spełnienia wymagań fitosanitarnych i jest przepustką do wolnego obrotu na rynku UE.
3. Nadzór nad materiałami do kontaktu z żywnością. Importer musi zadbać, aby opakowania, kontenery i palety były zgodne z normami, nie migrowały do żywności i nie stanowiły zagrożenia chemicznego.

Techniczne aspekty transportu. Od mięsa po ziarna kawy

W transporcie żywności wymagania różnią się drastycznie w zależności od rodzaju towaru. W przypadku mięsa, wędlin oraz produktów mlecznych absolutnym priorytetem jest zachowanie ciągłości łańcucha chłodniczego. Wykorzystuje się tu nowoczesne naczepy typu chłodnia, wyposażone w rejestratory temperatury działające w czasie rzeczywistym. Nawet kilkustopniowe odchylenie od normy podczas transportu z Mercosuru może skutkować koniecznością utylizacji całego ładunku.

Zupełnie inne wyzwania stawiają owoce i warzywa sezonowe. Tutaj kluczowa jest nie tylko temperatura, ale i wilgotność oraz odpowiednia wentylacja (często stosuje się transport w atmosferze kontrolowanej), aby zahamować procesy dojrzewania i gnicia.

Z kolei towary sypkie i trwałe, takie jak ziarna zbóż, herbata zielona, kawa czy ryż, transportowane są zazwyczaj w kontenerach typu dry. Tutaj największym wrogiem jest wilgoć i szkodniki, dlatego niezbędne są oryginały świadectw pochodzenia oraz dokładna kontrola fitosanitarna przed załadunkiem i po rozładunku.

Należy pamiętać, że logistyka żywności to także dbałość o detale, takie jak higiena środków transportu. Kontener po przewozie towarów przemysłowych musi zostać poddany rygorystycznemu czyszczeniu, zanim trafi do niego partia kawy z Indii, która niezwykle łatwo chłonie obce zapachy.

Przyszłość polskiego handlu żywnością

Import i eksport żywności to skomplikowany, wielowarstwowy proces, który wymaga ścisłej współpracy na linii producent-spedytor-urząd celny. Rekordowe wyniki polskiego eksportu (ponad 58 mld euro w 2025 r.) dowodzą jednak, że nasze firmy doskonale odnajdują się w tej roli, a nowe umowy z Indiami i Mercosurem tylko otwierają kolejne drzwi.

Ochrona zdrowia konsumentów pozostaje nadrzędnym celem wszystkich procedur. To właśnie dlatego system kontroli, dokumentacja importowa oraz rygorystyczne wymagania jakościowe są tak szczegółowo uregulowane.

W tym środowisku profesjonalna obsługa logistyczna staje się nie tylko usługą, ale gwarantem bezpieczeństwa i stabilności biznesu. Chcesz wykorzystać potencjał nowych rynków i zwiększyć skalę swojego importu lub eksportu żywności? Skontaktuj się ze SMART Cargo Solutions. Nasz zespół ekspertów pomoże Ci przejść przez procedury CHED oraz zoptymalizuje twój łańcuch chłodniczy.