Blog

Błędna klasyfikacja towaru w obrocie międzynarodowym to duże zagrożenie dla płynności finansowej importerów i eksporterów. Jeden nieprawidłowy kod HS/CN w zgłoszeniu celnym może prowadzić do dotkliwych konsekwencji – od opóźnień na granicy, przez konieczność dopłaty należności celnych i podatków, po wszczęcie postępowania karnoskarbowego. Jak ograniczyć ryzyko zakwestionowania klasyfikacji taryfowej towaru przez organy celne i uzyskać pewność dotyczącą stosowanego kodu? Rozwiązaniem jest Wiążąca Informacja Taryfowa (WIT). 

Unia Europejska stosuje rozbudowaną Nomenklaturę Scaloną (CN) oraz Zintegrowaną Taryfę Wspólnot Europejskich (TARIC). W praktyce gospodarczej prawidłowe przypisanie kodu do importowanego towaru bywa jednak niezwykle skomplikowane.

Błędne kody HS wynikają najczęściej z niejednoznaczności parametrów technicznych produktów, bezrefleksyjnego kopiowania kodu taryfowego wskazanego przez chińskiego lub amerykańskiego dostawcę albo z niepełnej dokumentacji. Zgodnie z analizami branżowymi dotyczącymi ryzyka celnego w Polsce nieprawidłowa klasyfikacja taryfowa jest jedną z najczęstszych przyczyn sporów przedsiębiorców z organami celno-skarbowymi. 

Najczęstsze pułapki klasyfikacyjne w imporcie

1. Kopiowanie kodu od dostawcy z kraju trzeciego

Chiński producent podaje kod zgodny z lokalnym systemem taryfowym, który nie odpowiada unijnej nomenklaturze TARIC.

2. Towary wielofunkcyjne i nowinki technologiczne

Klasyfikacja urządzeń łączących cechy narzędzia, aparatu pomiarowego i komputera wymaga analizy zgodnie z Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej (ORINS).

3. Zestawy i komplety (zestawy sprzedażowe)

Przypisanie jednego kodu taryfowego zestawowi (np. elektronice z akcesoriami) wymaga ustalenia, który element nadaje całości zasadniczy charakter.

4. Modyfikacje materiałowe i funkcjonalne

Zmiana jednego komponentu w procesie produkcji (np. zastosowanie tworzywa zamiast metalu) może zmienić klasyfikację taryfową i stawkę cła.

Konsekwencje finansowe i prawne

Wykrycie nieprawidłowego kodu podczas kontroli celnej lub kontroli po zwolnieniu towaru może prowadzić do ponownego ustalenia należności celnych, a w określonych przypadkach również do korekty rozliczeń VAT z tytułu importu.

Konsekwencje błędnej klasyfikacji nie ograniczają się do dopłaty różnicy w należnościach publicznoprawnych i odsetek za zwłokę. Zgodnie z przepisami ustawy Kodeks karny skarbowy (KKS) podanie nieprawdy w zgłoszeniu celnym i narażenie należności celnej na uszczuplenie stanowi czyn zabroniony. Trzeba podkreślić, że odpowiedzialność karna skarbowa co do zasady dotyczy czynów popełnionych umyślnie, czyli takich, w których sprawca chce popełnić czyn zabroniony albo, przewidując możliwość jego popełnienia, godzi się na to. Nieumyślność podlega karze tylko wtedy, gdy KKS wyraźnie tak stanowi.

Przy kwotach uszczuplenia nieprzekraczających pięciokrotności minimalnego wynagrodzenia organy mogą nałożyć kary grzywny. W przypadku większych kwot uszczuplenia art. 87 KKS przewiduje karę grzywny do 720 stawek dziennych, a w skrajnych przypadkach nawet karę pozbawienia wolności.

Ponadto nieprawidłowy kod taryfowy może wiązać się z brakiem wymaganych pozwoleń lub certyfikatów albo skutkować zastosowaniem sankcji i środków ochrony handlowej (np. ceł antydumpingowych). Może to skutkować natychmiastowym zatrzymaniem towaru w porcie lub terminalu przeładunkowym i generować dotkliwe koszty przestoju.

Czym jest Wiążąca Informacja Taryfowa (WIT) i jak chroni ona importera?

Wiążąca Informacja Taryfowa (WIT) to oficjalna decyzja administracyjna wydawana przez organy celne państw członkowskich Unii Europejskiej, która jednoznacznie określa właściwy kod taryfy celnej (CN/TARIC) dla konkretnego towaru.

W Polsce decyzje WIT wydaje Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS). Decyzja WIT jest ważna przez 3 lata od daty wydania, z zastrzeżeniem przypadków utraty ważności, cofnięcia lub unieważnienia przewidzianych w przepisach. Wiąże ona organy celne oraz posiadacza decyzji wyłącznie w odniesieniu do towarów, dla których formalności celne zostały dokonane po dniu jej wydania. Ochrona ta dotyczy towaru odpowiadającego opisowi zawartemu w decyzji i nie oznacza bezwarunkowej gwarancji klasyfikacji w każdej sytuacji. WIT unieważnia się, jeżeli decyzja opiera się na nieprawidłowych lub niekompletnych informacjach przekazanych we wniosku. Oznacza to, że posiadacz decyzji może powoływać się na jej wiążący charakter w zakresie określonym przepisami, co ogranicza ryzyko odmiennej klasyfikacji tego samego towaru przez organy celne w różnych państwach UE.

Nie oznacza to jednak, że każdy importer powinien występować o WIT dla każdego produktu. Decyzja ma szczególną wartość w przypadku towarów sprowadzanych regularnie i w dużych wolumenach, produktów o niejednoznacznej klasyfikacji oraz wtedy, gdy wybór kodu taryfowego istotnie wpływa na wysokość należności celnych. W takich przypadkach WIT pozwala ograniczyć ryzyko finansowe nie jednej dostawy, lecz całego planowanego importu.

Jak zabezpieczyć klasyfikację towaru, zanim zrobi to urząd?

Uzyskanie decyzji WIT przed dokonaniem operacji przywozu lub wywozu to skuteczne narzędzie zarządzania ryzykiem celnym. W Polsce wniosek o wydanie decyzji WIT składa się wyłącznie w formie elektronicznej za pośrednictwem platformy PUESC (Platforma Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych).

 Procedura uzyskania WIT 

1. Rejestracja na PUESC i uzyskanie uprawnień

Firma musi posiadać aktywny numer EORI oraz przypisane uprawnienie nr 15 („Obsługa Wiążącej Informacji Taryfowej”).

2. Weryfikacja w unijnej bazie EBTI

Przed złożeniem wniosku warto przeanalizować Europejską Bazę Danych Wiążących Informacji Taryfowych (EBTI). Zgromadzone tam decyzje, wydane dla podobnych produktów, pozwalają ocenić dotychczasową linię interpretacyjną unijnych organów celnych.

3. Sporządzenie precyzyjnej dokumentacji

Kluczem do uzyskania prawidłowej decyzji jest wyczerpujący opis towaru. Należy przedstawić nazwę handlową, dokładny skład surowcowy, parametry techniczne, instrukcje obsługi, zdjęcia, karty charakterystyki, a w razie potrzeby również próbkę towaru.

4. Złożenie e-wniosku

Wniosek składa się osobno dla każdego odrębnego rodzaju towaru.

5. Zastosowanie decyzji

Po otrzymaniu WIT numer decyzji należy wpisać zgodnie z instrukcją właściwego systemu celnego.

Procedurę uzyskania decyzji WIT warto uwzględnić z odpowiednim wyprzedzeniem w harmonogramie planowanego importu. Organ celny ma zasadniczo 120 dni na jej wydanie od przyjęcia kompletnego wniosku, a w określonych przypadkach termin ten może zostać wydłużony, dlatego należy rozważyć złożenie wniosku już na etapie przygotowania importu, a nie dopiero wtedy, gdy towar znajduje się w drodze do Europy.

 Kompleksowe doradztwo taryfowe

Samo wypełnienie wniosku o WIT bywa wyzwaniem. Błędny lub zbyt ogólny opis towaru we wniosku może doprowadzić do wydania niekorzystnej decyzji, której zakwestionowanie może wymagać czasochłonnego postępowania odwoławczego. Zwykła agencja celna ogranicza się najczęściej do zgłoszenia towaru na podstawie kodu podanego bezpośrednio przez importera na fakturze.

W SMART Cargo Solutions łączymy usługi spedycyjno-transportowe z kompleksową obsługą celną i doradztwem taryfowym. Nasi eksperci wspierają przedsiębiorców na każdym etapie obrotu towarowego.