Blog

Od 1 maja 2026 r. zasady handlu z krajami Mercosur ulegają radykalnej zmianie. Dla importerów i eksporterów to moment, w którym „czekanie na rozwój wydarzeń” staje się strategią wysokiego ryzyka.

Do Mercosur (Wspólny Rynek Południa) należy kilka państw członkowskich: Argentyna, Brazylia, Paragwaj i Urugwaj (członkostwo Wenezueli jest tymczasowo zawieszone, natomiast Boliwia jest w procesie akcesji do pełnego członkostwa). W styczniu 2026 r. Parlament Europejski skierował umowę handlową z Mercosurem do Trybunału Sprawiedliwości UE (TSUE). Wywołało to falę spekulacji o możliwym zamrożeniu porozumienia. To jednak błędny wniosek. Tak naprawdę bowiem Unia Europejska podpisała z krajami Ameryki Południowe nie jedną, a dwie umowy.

EMPA – Umowa o partnerstwie

Pierwszą z nich jest EMPA (EU-Mercosur Partnership Agreement, czyli Umowa o partnerstwie) – to kompleksowa umowa handlowo-polityczna, której celem jest stworzenie jednej z największych na świecie stref wolnego handlu, obejmującej ponad 700 milionów ludzi. Dotyczy bliskiej współpracy na wielu polach, nie tylko w zakresie ułatwienia wymiany handlowej, ale też zacieśnienia dialogu politycznego i współpracy w zakresie zrównoważonego rozwoju. EMPA wymaga pełnej ratyfikacji przez wszystkie 27 państw UE. To ona też trafiła do TSUE i możliwe, że jej pełne wdrożenie zajmie lata.

iTA – Tymczasowa umowa handlowa

Unia Europejska podpisała jednak też drugi dokument. To iTA (Interim Trade Agreement), czyli Tymczasowa umowa handlowa. iTA obejmuje wyłącznie kwestie gospodarcze, w tym traktuje o cłach i procedurach we wzajemnym handlu pomiędzy UE a krajami Mercosuru. I ta umowa – jako obszar wyłącznej kompetencji UE – wchodzi w życie już 1 maja 2026 r., ponieważ w tym przypadku wystarczyło jej zatwierdzenie przez Radę UE i Parlament Europejski, bez konieczności ratyfikacji iTA przez parlamenty narodowe.

W przypadku umowy z Mercosurem iTA ma na celu otwarcie rynków na wymianę towarową (m.in. motoryzacja, chemia, żywność) od 2026 roku, podczas gdy kwestie polityczne i inwestycyjne są rozdzielane. W praktyce oznacza to, że podczas gdy prawnicy będą debatować w Luksemburgu o pozostałych elementach EMPA, wymagających ratyfikacji, Twoje towary – jako producenta, eksportera lub importera – mogą już korzystać z nowych stawek celnych i ułatwień w handlu.

Podobny scenariusz firmy europejskie doskonale znają z umowy CETA z Kanadą. Jest stosowana „tymczasowo” od blisko 10 lat i generuje realne zyski wielu podmiotom mimo braku pełnej ratyfikacji.

Co umowa iTA zmieni się w Twoich fakturach i ofertach?

Tymczasowe wejście w życie umowy iTA to nie polityczna deklaracja, ale konkretne liczby, które mogą znacząco zmienić biznes firmy produkcyjnej lub handlowej:

• Wchodzą w życie drastyczne obniżki ceł. Brazylia, Argentyna, Paragwaj i Urugwaj przestają stosować wobec wielu produktów z Unii wysokie, a często wręcz zaporowe cła.
• Stawki na maszyny i urządzenia spadną np. z obecnych 14–20% do 0%. Cła na części samochodowe (dziś wynoszące nawet 35%) zostaną zlikwidowane lub znacząco zredukowane. Znaczące obniżki taryf dotkną też chemikalia i farmaceutyki.

Uśredniając, w praktyce europejski eksporter, operujący na rynkach Mercosour, będzie mógł od 1 maja zaoferować tam cenę o blisko 1/5 niższą, zachowując dotychczasową marżę. Importerzy z UE zyskają z kolei dostęp po korzystniejszych stawkach do produktów takich jak wołowina, drób czy etanol (jednak wyłącznie w ramach określonych kontyngentów).

Przedmiotem nowego porozumienia handlowego nie są jednak wyłącznie towary. To również ułatwienia w świadczeniu usług i zakładaniu oddziałów. Dla przykładu, Brazylia otwiera także swój federalny rynek zamówień publicznych, wart ponad 8 mld euro rocznie. Firmy z UE będą mogły startować w przetargach na równych zasadach z firmami lokalnymi. To historyczna szansa dla dostawców technologii, infrastruktury i usług medycznych. Europejska firma sprzedająca linię produkcyjną do Brazylii będzie mogła bez przeszkód wysyłać personel techniczny do instalacji i konserwacji, zamieniając barierę logistyczną w stałe źródło dochodów z serwisu.

Umowa iTA wprowadza także uproszczenia, które realnie skracają czas transportu, w tym np. samocertyfikację pochodzenia towaru. Dzięki niej eksporterzy będą mogli samodzielnie potwierdzać preferencyjne pochodzenie towaru, co eliminuje konieczność angażowania drogich pośredników.

UE-Mercosur w liczbach

• 91% importu z Mercosuru do UE bez ceł.
• 92% eksportu z UE do Mercosuru z nowymi preferencjami.
• 4 mld EUR rocznych oszczędności celnych dla firm z UE.

UE-Mercosur: nie czekaj na „ostateczne” podpisy

Dla biznesu w Polsce 1 maja otwiera się nowy, wielki rynek. A historia umów handlowych Unii Europejskiej z Koreą Południową czy Japonią pokazuje jasno, że rynki zdobywają ci, którzy wykorzystują okres tymczasowy na przygotowania. Może zdarzyć się tak, że zanim TSUE wyda opinię, struktura rynku w Ameryce Południowej zostanie już podzielona między tych, którzy pierwsi nawiązali relacje z dystrybutorami i poznali nowe realia operacyjne.

Logistyka na kierunku południowoamerykańskim wymaga doświadczenia, szczególnie w obliczu nowych regulacji i klauzul ochronnych (np. mechanizmu przywracania równowagi przy spadku cen o 5%). Jako Twój partner spedycyjny trzymamy rękę na pulsie tych zmian. Pomożemy Ci przeanalizować kody HS, zoptymalizować łańcuch dostaw i przygotować transport tak, byś od 1 maja mógł w pełni wykorzystać potencjał umowy UE-Mercosur.

Już dziś zachęcamy do kontaktu z naszymi przedstawicielami handlowymi.