Blog

W poprzednim artykule analizowaliśmy szanse, jakie dla polskich przedsiębiorców wiążą się z podpisaniem umowy handlowej UE–Mercosur. Dziś skupimy na praktycznych aspektach związanych z wykorzystaniem preferencji celnych (m.in. kod produktu, harmonogram liberalizacji, dokumenty pochodzenia, kraj docelowy i warunki dostawy). Pokażemy, kiedy obniżka ceł faktycznie poprawia opłacalność wejścia na rynek krajów Mercosur (Brazylii, Argentyny, Urugwaju i Paragwaju) i dlaczego warto ją obliczyć jeszcze przed wysyłką towaru.

Umowa UE–Mercosur to szansa na nowe rynki zbytu, szczególnie dla firm przemysłowych, technologicznych, chemicznych, transportowych i spożywczych. By z tej szansy skorzystać, warto odpowiedzieć sobie na najważniejsze z perspektywy zarządu, eksportu i sprzedaży pytanie: kiedy preferencja celna naprawdę poprawia opłacalność wejścia na rynek?

Niższe cło może przekładać się na działalność firmy na kilka sposobów: może obniżyć cenę końcową produktu, zwiększyć konkurencyjność wobec dostawców spoza UE, poprawić marżę albo stworzyć przestrzeń do negocjacji z odbiorcą. Pamiętajmy jednak, że preferencja celna nie jest automatycznym rabatem. Prawo do jej zastosowania trzeba potwierdzić dla konkretnego produktu, konkretnego kodu HS/CN i konkretnej relacji handlowej.

Skala potencjalnych oszczędności jest duża. Komisja Europejska wskazuje, że obniżenie ceł na towary przemysłowe pozwoli firmom z UE na oszczędności w wysokości ponad 4 mld EUR rocznie. Przypomnijmy, że dotychczasowe cła dla produktów z krajów Mercosur były wysokie, przykładowo: dla samochodów sięgały 35%, dla maszyn 14–20%, a dla farmaceutyków do 14%.

W przypadku Polski dane sektorowe pokazują, w jakich sytuacjach preferencja celna może mieć szczególne znaczenie. Według dokumentów udostępnionych przez Komisję Europejską polski eksport maszyn i sprzętu elektrycznego do krajów Mercosur miał w 2024 r. wartość 449 mln EUR (przy dotychczas obowiązujących cłach), w tym:

• eksport chemikaliów i farmaceutyków wyniósł 160 mln EUR (przy cłach w wysokości 14–18%),
• eksport tworzyw i gumy wyniósł 80 mln EUR (dotychczasowe cła 14–18%),
• eksport sprzętu transportowego wyniósł 77 mln EUR (przy cłach w wysokości 14–35%).

Te liczby warto przełożyć na praktykę. Jeśli produkt o wartości 100 tys. EUR trafiał dotąd na rynek z cłem w wysokości 14%, wówczas sama tylko bariera celna mogła oznaczać 14 tys. EUR dodatkowego kosztu (przy stawce 20% było to 20 tys. EUR, przy 35% – już 35 tys. EUR itd.). Końcowa kalkulacja oczywiście zawsze zależy od konkretnego kodu taryfowego, kraju, harmonogramu liberalizacji i warunków dostawy, ale ogólny mechanizm jest prosty: im wyższe było wcześniej obowiązujące na dany towar cło, tym większe znaczenie ma poprawnie zastosowana preferencja wynikająca z umowy UE–Mercosur.

Taką kalkulację warto wykonać jeszcze przed rozpoczęciem rozmów handlowych albo najpóźniej przed pierwszą dostawą. Sprawdzony partner logistyczny, jakim jest SMART Cargo Solutions, pomoże firmie przejść przez cały proces logistyczny: od ogólnej wiedzy na temat preferencji celnej do wypracowania praktycznego scenariusza: sprawdzenia kodu HS/CN, warunków dostawy, wymagań dokumentacyjnych oraz kosztów transportu i odprawy. Dopiero połączenie tych elementów pokazuje, czy niższe cło rzeczywiście poprawia marżę, czy też może wygląda atrakcyjnie, ale… tylko w teorii.

Nowa umowa handlowa dla wielu firm powinna być impulsem do ponownego policzenia opłacalności eksportu. Rynek, który wcześniej wydawał się nieatrakcyjny, może stać się dostępny, a produkt, który dotąd przegrywał cenowo, może teraz być pod tym względem bardziej konkurencyjny.

Harmonogram liberalizacji ceł

Trzeba pamiętać jeszcze o jednej kwestii: choć sama umowa weszła w życie 1 maja 2026 r., wdrożenie liberalizacji w zakresie cen nie działa od razu w pełnym zakresie. Parlament Europejski wskazuje, że po stronie krajów Mercosur dla handlu ogółem pełna natychmiastowa liberalizacja obejmuje 14,8% towarów wymienionych w umowie, a liberalizacja opóźniona – 76,3%. To oznacza, że część produktów będzie korzystać z preferencji od razu, a część dopiero sukcesywnie w kolejnych etapach.

Dla przykładu: kategorie takie jak produkty mineralne i paliwa cieszą się niemal całkowitym zniesieniem ceł (odpowiednio 100% i 99,5%). Towary przemysłowe, takie jak maszyny i urządzenia oraz metale, również mają wysoki udział w pełnym zniesieniu ceł (odpowiednio 81,9% i 88,9%). Z kolei w bardziej wrażliwych sektorach, takich jak sprzęt transportowy i obuwie, dominuje opóźniona liberalizacja  (odpowiednio 88,2% i 60,8%) i produkty te podlegają stopniowym redukcjom celnym.

To bardzo istotne dla firm planujących wejście na rynek. Nie wystarczy wiedzieć, że „cła spadną”. Trzeba wiedzieć, kiedy zostaną obniżone dla danego produktu, o ile spadną, czy potrzebny jest konkretny dokument pochodzenia itp. Podkreślmy: preferencja celna realnie obniża koszt wejścia na rynek tylko wtedy, gdy wszystkie związane z nią elementy zostały właściwie sprawdzone i odpowiednio przygotowane.

Planujesz eksport do krajów Mercosur? Zacznij od przygotowania podstawowych danych: nazwy produktu, kodu HS/CN, kraju docelowego, wartości dostawy i planowanego modelu transportu. Na tej podstawie eksperci SMART Cargo Solutions pomogą Ci ocenić potencjalną korzyść, wskażą ryzyka dokumentacyjne i logistyczne oraz przygotują optymalny i najbezpieczniejszy model pierwszej wysyłki.

Zapraszamy też do lektury trzeciej części cyklu poświęconego umowie UE–Mercosur, gdzie pokażemy, dlaczego handel z krajami Mercosur jest nie tylko tematem sprzedażowym i celnym, ale również logistycznym. Warto bowiem pamiętać, że przy odległych rynkach o realnej opłacalności decydują nie tylko stawki celne, lecz także transport, dokumenty, czas, odprawa i partner, który potrafi połączyć te elementy w jeden bezpieczny proces.